Αειθαλής, παραγωγική, δημοφιλής, χειμαρρώδης. Με ιδιαίτερη λογοτεχνική πένα και συνεπή παρουσία στη λογοτεχνία για παιδιά και νέους. Με διακρίσεις και βραβεία στο ενεργητικό της.
Από το πρώτο δείγμα δουλειάς που μας δίνει το 1954 (Κόκκινη κλωστή δεμένη) διαφαίνεται ότι πρόκειται για μια ξεχωριστή φωνή με επιδέξια γραφίδα. Από τότε και μέχρι σήμερα, η Γαλάτεια Γρηγοριάδου – Σουρέλη έχει καταπιαστεί με επιτυχία με διάφορα λογοτεχνικά είδη : μυθιστόρημα, διήγημα, παραμύθι, παραμυθική ιστορία αλλά και μυθιστορηματική βιογραφία. Γι’ αυτό το τελευταίο να σημειωθεί ότι είναι μια από τις ελάχιστες συγγραφείς του χώρου που ασχολείται συστηματικά με αυτό το απαιτητικό αλλά ολότελα παραμελημένο είδος.
Σε μια προσπάθεια εξιχνίασης των λόγων που θέλουν το έργο της Σουρέλη να συνιστά μέχρι σήμερα αγαπημένη επιλογή των ανήλικων αναγνωστών[1], διαπιστώνει κανείς ότι ενώ πρόκειται για μία συγγραφέα που αφομοιώνει παραγωγικά τις ζυμώσεις που συντελούνται στο πεδίο της παιδικής μας λογοτεχνίας, ταυτόχρονα τα κείμενά της είναι αυθεντικά, φέροντας πάντα το στίγμα της προσωπικής της σφραγίδας.
Βασικά υλικά και ανεξάντλητες πηγές έμπνευσης που προσδιορίζουν τη δομή και το περιεχόμενο του έργου της είναι η ιστορία, η θρησκεία και ο σύγχρονος κοινωνικός προβληματισμός.
Η ιστορία του τόπου μας, αναπόσπαστα συνδεδεμένη με τη μνήμη, είναι για τη συγγραφέα αντικείμενο σπουδής και γόνιμου προβληματισμού. Στα ιστορικά της μυθιστορήματα αλλά και διηγήματα, ορισμένα απ’ αυτά αποτελούν πλέον κλασικά κείμενα παιδικής λογοτεχνίας (Ο μικρός μπουρλοτιέρης, Καυτές μνήμες από τη Σμύρνη, Στις ρίζες της λευτεριάς), η Σουρέλη επιλέγει το ιστορικό γεγονός από το επεξεργασμένο έδαφος της ιστορίας και το ανασυνθέτει εμφυσώντας το με δημιουργική πνοή.
Στη σημερινή εποχή, μια εποχή που χαρακτηρίζεται από «εθνική υποθερμία»[2] και αυτοπροσδιορίζεται από τις επιταγές της παγκοσμιοποίησης, η συγγραφέας νιώθει επιτακτική την ανάγκη να γνωρίσει το παιδί το παρελθόν του και τις ρίζες του, αφού αυτός είναι ο μόνος τρόπος να αποκτήσει ταυτότητα και να συνειδητοποιήσει ότι ο κόσμος ούτε περιστρέφεται γύρω του ούτε αρχίζει και τελειώνει στο πρόσωπό του.[3]
Αναμφισβήτητα, η συγγραφέας γνωρίζει τον τρόπο να βαδίζει στα δαιδαλώδη μονοπάτια της ιστορίας, να μελετά τις πηγές και απομονώνοντας το γεγονός ή την εποχή που την ενδιαφέρει να τα ερμηνεύει με ψύχραιμη ματιά και να τα αποδίδει λογοτεχνικά. Κύρια χαρακτηριστικά των ιστορικών μυθιστορημάτων της είναι η ενδιαφέρουσα πλοκή, το στοιχείο της περιπέτειας αλλά και η ιστορική ακρίβεια.[4]
Ο δεύτερος, εξίσου σημαντικός άξονας του έργου της είναι η θρησκεία, η Ορθόδοξη πίστη μας και οι επιταγές που πηγάζουν απ’ αυτή. Μακριά από κάθε είδους ηθικολογία και προπαγανδισμό, η Σουρέλη προβάλλει προσωπικότητες και αυθεντικές μορφές ικανές να αποτελέσουν πρότυπα[5] και το αισιόδοξο μήνυμα ότι διάγοντας κανείς μια ζωή αρμονική προς τα χριστιανική ιδεώδη μπορεί να αντιμετωπίσει με επιτυχία τα κρίσιμα προβλήματα του καιρού μας.
Πέρα απ’ τα αμιγώς θρησκευτικά της μυθιστορήματα (Δημήτριος, ο νεομάρτυρας άγιος της Τριπολιτσάς και Ο νεομάρτυρας Παύλος. Η δόξα της Τριπολιτσάς) το στοιχείο της θρησκείας εμφιλοχωρεί σε όλα της τα μυθιστορήματα. Για παράδειγμα, στο Τέλος δεν έχει η αγάπη, μυθιστόρημα κοινωνικού προβληματισμού, μεταδίδεται το μήνυμα ότι η ακεραιότητα του χαρακτήρα και η αγάπη είναι τα μοναδικά εφόδια που μας επιτρέπουν να αγωνιστούμε για έναν καλύτερο κόσμο, για ένα καλύτερο αύριο.[6]
Ακόμα και στα κείμενα που απευθύνονται σε μικρότερα παιδιά, στα παραμύθια και τις παραμυθικές ιστορίες, εντοπίζει κανείς διάσπαρτες αλήθειες που πηγάζουν από τη θρησκεία μας. Στην Κατερίνα, λόγου χάρη, είναι χαρακτηριστικός ο τρόπος που η συγγραφέας χειρίζεται το θέμα, βάζοντας τη μικρή ηρωίδα της να ερμηνεύει με την αφέλεια της ηλικίας της το κήρυγμα του παπά και να αγωνίζεται με τρόπο που προκαλεί το αυθόρμητο και ειλικρινές γέλιο του αναγνώστη για τη δική της θέση στον Παράδεισο.
Η Σουρέλη, με τον ευφάνταστο και ζωντανό λόγο της απευθύνεται το ίδιο άμεσα και αποτελεσματικά τόσο στο παιδικό όσο και στο εφηβικό κοινό, χωρίς να δείχνει να έχει προτίμηση σε κάποιο από τα δύο. Ανάμεσα στα πολυδιαβασμένα και καθιερωμένα έργα της, έργα που αποτελούν σημεία αναφοράς για την παιδική μας λογοτεχνία, ξεχωρίζουν βιβλία για κάθε ηλικιακή κατηγορία. Ενδεικτικά αναφέρουμε τα Ο σπουργίτης με το κόκκινο γιλέκο, Ο Αλέξης με το ξύλινο άλογο, Τρελοβάπορο χωρίς τιμόνι, Κατερίνα, Τα παραμύθια της Γαλάτειας που απευθύνονται σε μικρότερα παιδιά και τα Εμένα με νοιάζει, Πριν από το τέρμα, Ο μικρός μπουρλοτιέρης, Τέλος δεν έχει η αγάπη, βιβλία για μεγαλύτερα παιδιά.
Σε μια δήλωσή της η συγγραφέας επισημαίνει ότι το «Εμένα με νοιάζει» θα έπρεπε να είναι ο γενικότερος τίτλος ολόκληρου του έργου της και όχι ενός μόνο μυθιστορήματός της.[7] Εμείς, ακολουθώντας το παράδειγμά της και παραλλάσσοντας τον τίτλο ενός άλλου της βιβλίου παρατηρούμε ότι αυτό που απορρέει σαν αίσθηση μέσα από την ενδελεχή θεώρηση του συγγραφικού της έργου είναι ότι το όνειρο της Σουρέλη είναι ένα όνειρο χωρίς τέλος.
Πρόκειται για ένα όνειρο που ξεκίνησε τη δεκαετία του ’50, ανδρώθηκε τις επόμενες δεκαετίες, για να φτάσει σήμερα μεστό και ζωντανότερο από ποτέ να αριθμεί πολλές-πολλές γενιές πιστών οπαδών. Ένα όνειρο που μιλάει πάντα για έναν «κόσμο κόσμημα, για έναν κόσμο όπου θα βλέπω τα μάτια σου κι αυτά θα έχουν πάντα κάτι ωραίο να πούνε».[8]
Μερικά από τα βιβλία της Σουρέλη:
ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ:
- Αντώνης Δελώνης, Ελληνική Παιδική Λογοτεχνία, Ηράκλειτος, Αθήνα 19902
- Εφημ. Ελευθεροτυπία, « Τα μπεστ – σέλερ των πιτσιρικάδων», 10/6/2008, ένθετο «Τέχνες»
- Παιδική Λογοτεχνία – Θεωρία και Πράξη, τόμος Α΄, [επιμ. Άντα Κατσίκη – Γκίβαλου], Καστανιώτης, Αθήνα 1995
- Το Σύγχρονο Παιδικό – Νεανικό Μυθιστόρημα, Σύγχρονοι Ορίζοντες, Αθήνα 2004
- http://www.ekebi.gr
[1] Εφημ. Ελευθεροτυπία, « Τα μπεστ – σέλερ των πιτσιρικάδων», 10/6/2008, ένθετο «Τέχνες».
[2] Γαλάτεια Γρηγοριάδου – Σουρέλη, «Γράφοντας ιστορικά μυθιστορήματα», Παιδική Λογοτεχνία – Θεωρία και Πράξη, τόμος Α΄, [επιμ. Άντα Κατσίκη – Γκίβαλου], Καστανιώτης, Αθήνα 1995, σ. 135.
[3] Ό.π., σ. 137.
[4] Αντώνης Δελώνης, Ελληνική Παιδική Λογοτεχνία, Ηράκλειτος, Αθήνα 19902, σ. 43.
[5] Ηρακλής Καλλέργης, «Ματιές στο θρησκευτικό νεανικό μας μυθιστόρημα», Το Σύγχρονο Παιδικό – Νεανικό Μυθιστόρημα, Σύγχρονοι Ορίζοντες, Αθήνα 2004, σ. 145.
[6] Ό.π., σ. 148.
[7] Γαλάτεια Γρηγοριάδου – Σουρέλη, http://www.ekebi.gr.
[8] Γαλάτεια Γρηγοριάδου – Σουρέλη, ό.π.
0 σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου